Құрлық экожүйесі - бұл тірі организмдер мен олардың тіршілік ету ортасының жиынтығы, заттар айналымымен, энергия мен ақпарат алмасуымен біріктірілген тұрақты жүйе. Құрлық экожүйесіне ормандар, шабындықтар, таулар, шөлдер және тундралар сияқты элементтер кіреді.
Ормандар экологиялық тепе-теңдікті, биоәртүрлілікті, табиғи ресурстардың тұрақтылығын сақтауда және жануарлардың көптеген түрлерінің, соның ішінде адамдардың өміршеңдігін қамтамасыз етуде шешуші рөл атқарады. 1,6 миллиардқа жуық адам, оның ішінде 70 миллион жергілікті халық орман арқылы күнкөріс қорын өндіреді.
Ормандарды тұрақты басқарудағы елеулі прогреске қарамастан, олардың әлемдегі аумағы, ең алдымен, ауыл шаруашылығының кеңеюіне байланысты қысқаруды жалғастыруда.
Ормандардың азаюымен қатар, әр секунд сайын сау жердің төрт футбол алаңының баламасы нашарлайды-жыл сайын 100 миллион гектар, бұл жаһандық азық-түлік пен су қауіпсіздігіне теріс әсер етеді.
Жаһандық Экологиялық Қордың мәліметі бойынша, жердің деградациясы шамамен 3,2 миллиард адамның денсаулығына, өміріне және қауіпсіздігіне қауіп төндіреді. Проблемалар әсіресе планетаның ең құрғақ бөліктерінде өте маңызды, олар әлемнің шамамен 40% құрлықты қамтиды.
Қол жеткізу стратегиялары
Елдер мен халықаралық деңгейде құрлық экожүйелерін сақтау үшін Биоәртүрлілікті қорғауға, табиғи ресурстарды басқаруды жақсартуға және экожүйелерді қалпына келтіруге бағытталған әртүрлі шаралар қабылдануда.
Экологиялық стандарттарды реттеуге және табиғи ресурстарға зиянды әсерді азайтуға бағытталған биологиялық әртүрлілік Конвенциясы (CBD), БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі жөніндегі негіздемелік конвенциясы (UNFCCC) және Париж келісімі сияқты тиісті құжаттар қабылданады.
Дүние жүзіндегі экожүйелердің жойылу процесінің алдын алу, тоқтата тұру және кері қайтару мақсатында БҰҰ қалпына келтірудің 10 қағидатын қамтитын экожүйелерді қалпына келтірудің онжылдығын (2021-2030 жылдар) жариялады: 1) жаһандық үлес; 2) кең қатысу; З) қызмет түрлерінің алуан түрлілігі; 4) табиғат пен адамдар үшін пайда; 5) деградация себептерін жою; 6) білімді интеграциялау; 7) өлшенетін мақсаттар, 8) жергілікті және жер/мұхит мәнмәтіндері; 9) бақылау және басқару; 10) саясатты интеграциялау.
