Су ресурстарын тұрақты басқару дегеніміз не?
Су - жердегі тіршілік көзі. Судың арқасында біздің планетамыздың экожүйелері жұмыс істейді және азық-түлік өндіріледі. Бұл антропогендік және табиғи жүйелер үшін таптырмас ресурс.
Су ресурстарын тұрақты басқару - бұл экожүйелер мен қоршаған ортаға зиян келтірместен қазіргі және болашақ ұрпақтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін судың жеткілікті мөлшерде және сапада болуын қамтамасыз ету.
Неліктен бұл маңызды?
2025 жылы су тапшылығы сезілетін елдерде 2,4 миллиард адам тұрады, ал 2022 жылы кем дегенде 1,7 миллиард адам ластанған көздерден суды пайдалануға мәжбүр болды.
Жаһандық зерттеудің болжамына сәйкес, 2050 жылға қарай әлемде тағы 3 миллиард адам таза ауыз су тапшылығына тап болуы мүмкін, Қытай ең қауіпті аймақтардың бірі болып табылады.
ЕАДБ зерттеуіне сәйкес, Орталық Азия халқының 13%-ы қауіпсіз ауыз суға қол жеткізе алмайды. Дүниежүзілік банктің мәліметінше, Орталық Азиядағы халықтың 90 млн адамға дейін өсуі аясында 2050 жылға қарай су тапшылығы 25-30%-ға дейін күтілуде.
Адамзатқа су ішу үшін ғана емес, оның көп мөлшері санитария мен жеке гигиенаны сақтау үшін қажет. Бұл әсіресе медициналық мекемелер үшін өте маңызды. Жедел жәрдем ауруханаларының 100 науқасының ішінде табысы жоғары елдердегі 7 науқас және табысы төмен елдердегі 15 науқас ауруханаға жатқызу кезеңінде кем дегенде бір ауруханаішілік инфекцияны жұқтырады.
Қол жеткізу стратегиялары
Климаттың өзгеруін және халықаралық сарапшылардың су ресурстарының қысқаруы туралы болжамдарын ескере отырып, оны пайдалануға мұқият жауапкершілікпен қарау маңызды болады, оны әр адам жасай бастайды. Бұл душ қабылдау және ыдыс жуу кезінде суды үнемдеуден бастап жаңбыр суын жинауға және энергия үнемдейтін жабдықты сатып алуға дейінгі қарапайым әрекеттер.
Мемлекеттік деңгейде, су ресурстарын сақтау тұрақты ауылшаруашылық тәжірибелерін енгізу және агроазық-түлік жүйелерін қайта құру, жаңа су қоймаларын салу және әлемдегі тұщы судың 70%-ы бар мұздықтарды сақтау бойынша Мемлекетаралық күш-жігер сияқты ауқымды әрекеттерді қажет етеді;
2025 жылғы
«Су дағдарысы: әлем дайын ба» есебіне сәйкес, 2027 жылға дейін нақты іс-шаралар әзірленді: ластаушы заттардың мониторингі мен бақылауын күшейту (1); тыңайтқыштар мен пестицидтерді қолдануға шектеулерді күшейту (2); су шаруашылығы инфрақұрылымын қажетті қаржыландыруды қамтамасыз ету (3); су саясатының басқа салалық стратегиялармен интеграциясын күшейту (4).
