2025 жылғы өмір сапасы: Numbeo рейтингі бойынша әлемнің үздік қалалары

Numbeo рейтингі әлеуметтік-экономикалық және тұрмыстық факторлардың жиынтығы негізінде қалалар мен елдерде өмірдің жайлылық деңгейін бағалайды. Есептеулерде қауіпсіздік пен қылмыс деңгейі, медициналық қызметтердің қолжетімділігі мен сапасы, экологиялық жағдай, көлік және қалалық инфрақұрылымның дамуы, халықтың кірістері мен шығыстарының арақатынасы, өмір сүру құны, сондай-ақ қала бойынша күнделікті қозғалыстардың орташа уақыты сияқты параметрлер ескеріледі.

2025 жылы рейтинг әлемнің 263 ірі қаласы бойынша қалыптастырылды.

1-кестеде келтірілген мәліметтерге сәйкес, Numbeo-ның өмір сапасы бойынша үздік 10 көшбасшысына келесі қалалар кірді: Гаага (229), Гронинген (225), Люксембург (219), Эйндховен (218), Базель (217), Берн (213), Утрехт (213), Роттердам (210), Лозанна (206), Копенгаген (204).

Жалпы, рейтингте Батыс және Солтүстік Еуропаның халық табысының жоғары деңгейі, әлеуметтік қорғаудың дамыған жүйесі, қолайлы экологиялық жағдай және қала өмірін жайлы ұйымдастыру байланысқан қалалары жетекші орынға ие.

Гронинген жоғары сатып алу қабілеті мен тыныш, қауіпсіз қалалық ортаның үйлесімі арқылы екінші орында тұр. Қаланың ықшам өлшемі қала бойынша қозғалыс уақытын қысқартуға мүмкіндік береді және ластану деңгейі төмен болып қалады. Климаттық жағдайлар мен баға деңгейіне байланысты жеке шектеулерге қарамастан, Гронингеннің айтарлықтай әлсіз жақтары жоқ.

Люксембург, ең алдымен, халықтың өте жоғары сатып алу қабілеті мен мықты экономикасының арқасында үшінші орынға ие болды. Жоғары жалақы өмір сүру құнының қымбаттығын теңшейді, медицина деңгейі мен экологиялық жағдай да жоғары деңгейде. Сонымен қатар, мұнда тұрғын үйдің қолжетімділігі рейтингте ең төмен, ал көлік жүктемесі мен келетін жұмысшылардың көптігіне байланысты жұмысқа бару уақыты артып, қаланың қорытынды позициясын біршама төмендетеді.

Numbeo нұсқасы бойынша өмір сапасы рейтингінің үздік 10 көшбасшысы

Базель өте жоғары сатып алу қабілетінің, сенімді денсаулық сақтау жүйесінің және қауіпсіздіктің жоғары деңгейінің арқасында бесінші орынға ие болды. Қала, әсіресе жоғары білікті мамандар үшін өмір сүруге және жұмыс істеуге қолайлы жағдай ұсынады. Сонымен қатар, өмір сүрудің жоғары құны, қымбат жылжымайтын мүлік және жұмысқа бару жолына кететін салыстырмалы түрде ұзақ уақыт оның рейтингтегі позицияларының өсуін тежейді.

Берн қауіпсіздіктің жоғары деңгейі, сапалы және қолжетімді денсаулық сақтау, қолайлы экологиялық жағдай және дамыған қалалық инфрақұрылым сияқты негізгі өлшемшарттар бойынша теңдестірілген көрсеткіштердің арқасында алтыншы орында. Тұрғын үй, қызмет көрсету және көлік бағасы Еуропадағы ең жоғары бағалардың бірі болғандықтан, өмір сүру құнының өте жоғары болуы маңызды тосқауыл.

Роттердам дамыған заманауи инфрақұрылымның, қауіпсіздіктің жоғары деңгейінің және сапалы медициналық көмектің арқасында сегізінші орынға ие болды. Қала логистика, технология және халықаралық бизнес салаларында жұмысқа орналасуға кең мүмкіндік ұсынады. Сонымен қатар, өмір сүру құнының жоғарылығы, экологиялық көрсеткіштер мен климат оның жоғарылауына жол бермеді.

Лозанна жоғары әлеуметтік-экономикалық және экологиялық көрсеткіштердің арқасында тоғызыншы орынға ие болды. Қала жоғары қауіпсіздік деңгейімен, дамыған денсаулық сақтау мен білім беру жүйесімен, сондай-ақ қолайлы экологиялық жағдаймен ерекшеленеді. Маңызды артықшылығы-халықтың жоғары сатып алу қабілеті және дамыған еңбек нарығы. Сонымен қатар, өмір сүрудің, әсіресе тұрғын үй мен күнделікті қызметтердің өте жоғары құны қала позициясының өсуін тежейді.

Копенгаген қауіпсіздік, тұрақтылық және тұрақты қалалық саясат үшін жоғары баға алып, көшбасшылар ондығының соңғы позициясына ие болды. Қала дамыған велосипед инфрақұрылымымен, тиімді қоғамдық көлікпен және жоғары әлеуметтік қауіпсіздік деңгейімен ерекшеленеді. Алайда, өмір сүрудің жоғары құны және айтарлықтай салық жүктемесі халықтың нақты сатып алу қабілетін төмендетеді.

Өмір сапасы бойынша Numbeo рейтингіне Қазақстан Республикасының екі ірі қаласы Алматы және Астана кірді.

Алматы негізінен төмен қауіпсіздік деңгейіне, денсаулық сақтау жүйесінің жеткіліксіз дамуына және ауа ластануының өте жоғары деңгейіне байланысты 234-ші орынды иеленді. Ластану индексі рейтингтегі ең нашар көрсеткіштердің бірі, бұл салыстырмалы жұмсақ климатқа қарамастан өмір сүру сапасын айтарлықтай төмендетеді. Халықтың сатып алу қабілетінің төмендігі және күнделікті жол жүруге кететін уақыт қаланың қорытынды позициясына кері әсерін тигізеді.

Астана қауіпсіздіктің, денсаулық сақтаудың үздік көрсеткіштері және ластану деңгейінің төмендігі есебінен Алматыдан біршама озып, 204-ші орында орналасқан. Сонымен қатар, қала рейтингтегі ең төмен көрсеткіштердің бірі ретінде анықталатын қатал климатқа байланысты өз позициясын айтарлықтай жоғалтады. Қосымша шектеу факторлары – сатып алу қабілетінің төмендігі және күнделікті жол жүру уақытының ұзақтығы.

Жалпы, бағалармен салыстырғанда төмен кірістер, экологиялық проблемалар, көлік жүктемесі және әлеуметтік инфрақұрылымның жеткіліксіз дамуы жеке оң сипаттамалардан асып түсетіндіктен екі қала да рейтингтің төмен жағында орналасқан. Тізімнің жоғары жағындағы еуропалық қалалармен салыстырғанда Алматы мен Астана ең алдымен қауіпсіздік, экология, денсаулық сақтау және сатып алу қабілеті сияқты негізгі көрсеткіштер бойынша артта қалып отыр.

Қорытындылай келе, Numbeo өмір сүру сапасының индексі әр түрлі елдер мен қалаларда өмір сүру жағдайын халықтың күнделікті тәжірибесі тұрғысынан нақты салыстыруға мүмкіндік береді және тұрғылықты жерді таңдауға байланысты талдау, зерттеу және шешім қабылдау үшін ыңғайлы құрал ретінде қызмет етеді.

Базарбаева Жанерке

ӨЗӨСО аға сарапшысы