Сербия Президенті Александр Вучичтің Қазақстанға сапары: сауда-экономикалық және инвестициялық әріптестікті тереңдету

Сербия Қазақстан үшін Балқан мен Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы негізгі серіктестердің бірі.

Елдер арасындағы дипломатиялық қатынастар 1996 жылы құрылып, кейінгі онжылдықтарда екіжақты ынтымақтастық тұрақты және көп деңгейлі сипатқа ие болды.

2026 жылы Қазақстан мен Сербия саяси диалогтың институционалдық жетілуін, сондай-ақ экономикалық және гуманитарлық өзара іс-қимылдың үдемелі кеңеюін көрсететін маңызды кезең ретінде дипломатиялық қатынастардың орнағанына 30 жыл толуын атап өтеді. Мерейтойлық іс-шаралар шеңберіндегі символдық ишарат ретінде естелік пошта маркасын шығару қарастырылып жатыр. Қазақстан мен Сербия халықаралық ұйымдар мен көпжақты бастамалар шеңберінде бір-бірін дәйекті түрде қолдап, сауда-экономикалық ынтымақтастықты одан әрі дамыту үшін берік саяси іргетас қалыптастырады.

Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының дерегі негізінде 2025 жылдың қорытындысы бойынша өзара сауда көлемі өткен жылмен салыстырғанда 7,6%-ке өсіп, 107,7 млн АҚШ долларға жетті. Кейінгі екі жылда тауар айналымы шамамен 18%-ке өсіп, экономикалық байланыстардың үдемелі кеңеюін көрсетеді.

Қазақстанның Сербияға экспорты 2025 жылы 2023 жылмен салыстырғанда 2,5 есе астам өсіп, 28,6 млн АҚШ долларға жетті.

Қазақстандық экспорттың негізі – минералды тыңайтқыштар, сондай-ақ тоқыма және химия өнеркәсібінің өнімдері. Сербиядан Қазақстанға импорт 79,1 млн АҚШ долларына жетті. Фармацевтикалық өнімдерді, қағаз бұйымдарын, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы жабдықтарын жеткізуде елеулі өсім байқалады, бұл серб өндірушілерінің қазақстандық нарықта қатысуының кеңеюін көрсетеді.

Экономикалық және гуманитарлық байланыстарды тереңдетудің қосымша факторы – 2025 жылғы қарашада қазақстандық SCAT авиакомпаниясы қамтамасыз ететін Астана - Белград бағыты бойынша тікелей әуе қатынасының ашылуы. Тікелей әуе рейсі іскерлік белсенділіктің өсуіне, туристік ағындардың кеңеюіне және екі елдің бизнес қауымдастықтары арасындағы байланыстардың күшеюіне практикалық жағдай жасайды.

Агроөнеркәсіптік кешенде, өнеркәсіптік кооперацияда, көлік пен энергетикада айтарлықтай ынтымақтастық әлеуеті сақталады. Сербия Қазақстанды Еуразиялық экономикалық одақ шеңберіндегі перспективалы нарық ретінде қарастырады, оған ЕАЭО мен Сербия арасындағы еркін сауда туралы келісімнің қолданылуы ықпал етеді. Қазақстан өз кезегінде экспортты әртараптандыруға және өңдеу өнеркәсібіне, агроөңдеу мен фармацевтикаға серб инвестицияларын тартуға мүдделі.

Осылайша, Сербия Президентінің Қазақстанға алдағы сапарының экономикалық және институционалдық маңызы зор. Ол екіжақты байланыстардың орнықты өсуінен нақты бірлескен жобаларды іске асыруға көшу үшін жағдай жасайды және орта мерзімді перспективада практикалық өзара іс-қимылдың жаңа күн тәртібін қалыптастыру үшін негіз болады.

Александр Вучичтің сапарын Қазақстанның Оңтүстік-Шығыс Еуропа мемлекеттерімен экономикалық интеграциясын тереңдетуге және Қазақстанның өңірде сенімді серіктес ретінде позициясын нығайтуға бағытталған қадам ретінде қарастыруға болады.