13 мамырда БҰҰ-ның даму құқығы туралы мәселе бойынша Арнайы баяндамашысы Сурия Дева мырзаның Қазақстанға ресми сапары аясында Экономикалық зерттеулер институтының өкілдерімен кездесуі өтті. Арнайы баяндамашы делегациясының құрамына БҰҰ Арнайы баяндамашысының көмекшісі Анутанелла Павлова; БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы комиссарының аға кеңесшісі Элизабет Да Кошта кірді.
Кездесудің
негізгі мақсаты
– Қазақстанда Тұрақты даму мақсаттарын
(бұдан әрі – ТДМ) іске асыру процесін
және даму құқығы қағидаттарын талқылау.
Осы бағытта «Экономикалық зерттеулер
институты» АҚ (бұдан әрі – Институт)
ТДМ жөніндегі Хатшылық қызметін атқарады
және тұрақты даму саласындағы ұлттық
саясатты әзірлеу үшін ғылыми негізделген
базаның қалыптастырылуын қамтамасыз
етеді.
Кездесу
Институт
Басқарма төрағасы Біржан Баткеевтің
Институт туралы таныстырылымынан
басталды, оның шеңберінде Институт
қызметінің негізгі бағыттары мен
мүмкіндіктері туралы ақпарат ұсынылды.
Талқылау
барысында БҰҰ-ның
даму құқығы туралы Арнайы баяндамашысы
Сурия Дева мырза инклюзивті және әділ
дамуды ілгерілетуде өңірлік талдаудың
маңыздылығын
атап өтті.
«Өңірлік
теңсіздікті талдау – БҰҰ-ның тұрақты
даму саласындағы «ешкімді шетте
қалдырмау» қағидатын қамтамасыз етудің
негізгі тәсілдерінің бірі» - деді БҰҰ-ның
даму құқығы мәселесі жөніндегі Арнайы
баяндамашысы.
Өңірлік
деңгейге ерекше назар аудара отырып,
ұлттық статистикалық базалар ұсынатын
бөлшектелген
деректерді эмпирикалық талдау
мүмкіндіктеріне
ерекше назар аударылады. Мемлекеттік
құжаттар жүйесін талдау, ТДМ-ны бюджеттік
жоспарлаумен байланыстыру, гендерлік
талдау жүргізу, кездейсоқ бақыланатын
зерттеу тәсілдерін қолдану және монолитті
дәстүрлі деректерді талдаудағы жасанды
интеллекттің рөлі бойынша жүргізілген
жұмыстардың нәтижелері ұсынылды. Осыған
байланысты Институттың келесі бағыттары,
жобалары мен зерттеулері ерекше атап
өтілді:
БҰҰ-ның
«Ешкімді шете қалдырмау» қағидаты
бойынша Институт әзірлеген Балалардың
хал-ахуал индексі;
Бюджеттік
көрсеткіштермен байланыстыра отырып,
өңірлік деректерді неғұрлым дәл талдауға
мүмкіндік беретін Өңірлік стандарттар
жүйесі;
Гендерлік
талдау бойынша зерттеулер.
Сурия
Дева мырза жасыл
экономикаға көшу мәселелері бойынша
зерттеулердің маңыздылығын
атап өтті. Атап айтқанда, климаттық
қаржыландыру және Қазақстан Республикасының
көміртегі бейтараптығына қол жеткізуінің
2060 жылға дейінгі стратегиясы саласындағы
зерттеулер атап өтілді.
Кездесу
Қазақстандағы өңірлік теңсіздікті
дамыту және талдау құқығы мәселелері
бойынша одан әрі ынтымақтастықтың
әлеуетін айқындады.
БҰҰ-ның
Даму құқығы туралы мәселе бойынша Арнайы
баяндамашысы сапарының қорытындысы
бойынша 2026 жылғы қыркүйекте БҰҰ Адам
құқықтары жөніндегі кеңесінің 63-ші
сессиясында ұсынылатын және даму құқығын
қорғау, таныстыру мен іске асыруға
қатысты жағдайлар негізінде Ел
бойынша қорытынды баяндама
дайындалады.
