2026 жылғы 26 маусымда Экономикалық зерттеулер институтының өкілдері Біріккен Ұлттар Ұйымының микро, шағын және орта кәсіпорындар күніне орай ұйымдастырылған халықаралық вебинарға қатысты.
«Тұрақсыз
кезеңдерде ШОБ-тың қаржыландыруға
қолжетімділігін нығайту және орнықты
экожүйелер құру»
тақырыбындағы іс-шараны Халықаралық
бухгалтерлер федерациясы (IFAC),
Экономикалық ынтымақтастық және даму
ұйымы, Дүниежүзілік банк тобының Қаржылық
және тұрақтылық саласындағы есептілік
реформасы орталығы (CFRR)
және БҰҰ Сауда және даму конференциясы
(UNCTAD)
бірлесіп ұйымдастырды.
Вебинарды
IFAC-тың шағын және орта бухгалтерлік
практикалар жөніндегі консультациялық
тобының төрағасы Хелене
Агели
жүргізді. Талқылауға ЭЫДҰ-ның Кәсіпкерлік,
шағын және орта кәсіпорындар, өңірлер
мен қалалар орталығының ШОБ пен
кәсіпкерлікті қаржыландыру жөніндегі
бөлімінің аға кеңесшісі және басшысы
Мириам
Кориин,
Дүниежүзілік банк тобының қаржылық
менеджмент жөніндегі аға маманы Ивона
Варжеха,
сондай-ақ БҰҰ Сауда және даму
конференциясының Инвестициялар және
кәсіпкерлік бөлімінің экономикалық
мәселелер жөніндегі қызметкері Елена
Ботвина
қатысты.
Талқылаудың
негізгі тақырыбы жоғары
белгісіздік,
қаржылық
жағдайлардың қатаюы
және есептілік
талаптарының күрделенуі
жағдайында шағын және орта кәсіпорындардың
қаржыландыруға қолжетімділігі болды.
Қатысушылар ШОБ-тың қаржылық тұрақтылығы
тек кредиттік ресурстардың болуына
тәуелді емес екенін атап өтті. Қаржылық
ақпараттың сапасы, реттеуші ортаның
болжамдылығы, тапсырыс берушілер мен
жеткізушілер арасындағы есеп айырысулардың
уақтылы жүргізілуі, сондай-ақ
кәсіпорындардың өздеріне лайық қаржылық
құралдарды таңдай алуы да маңызды.
ЭЫДҰ
өкілі Мириам Кориин ШОБ-ты қаржыландыру
көздерін әртараптандыру
қажеттігін атап өтті. Банктік кредиттеумен
қатар кәсіпорындар кепілдік тетіктерін,
факторингті, лизингті, венчурлік
қаржыландыруды, сауданы қаржыландыруды
және өзге де банктік емес құралдарды
кеңінен пайдалануы қажет. Инновациялық
компаниялар мен стартаптарды
қаржыландырудың мүмкіндіктерін
кеңейтуге, оның ішінде инвестициялар
тарту кезінде материалдық емес активтерді
пайдалану мүмкіндігіне ерекше назар
аударылды. Басым бағыттардың бірі
ретінде бизнес субъектілері арасындағы,
сондай-ақ мемлекеттік тапсырыс берушілер
мен ШОБ жеткізушілері арасындағы
келісімшарттар бойынша төлемдердің
уақтылы жүргізілуі де белгіленді.
Ивона
Варжеха Дүниежүзілік банк тобының ШОБ
үшін орнықты қаржылық
экожүйені дамыту
жөніндегі тәсілін ұсынды. Оның пікірінше,
қаржыландыруға қолжетімділікті кеңейту
төлем қабілетсіздігі саласындағы
құқықтық режимдерді, есептілікке
қойылатын пропорционалды талаптарды,
мамандандырылған банктік өнімдерді
және тәуекелдерді бағалау тетіктерін
бір мезгілде дамытуды талап етеді. Қаржы
нарықтары қалыптасу кезеңіндегі елдер
үшін финтех-шешімдерді, факторингті,
лизингті және жылжымалы мүлік тізілімдерін
қоса алғанда, банктік
емес құралдарды дамыту
ерекше маңызға ие екені айтылды. Ірі
компанияларды жеткізу тізбегін
қаржыландыру тетіктеріне тарту қажеттігі
де атап өтілді.
Талқылау
барысында Елена Ботвина цифрлық
бухгалтерлік есептің,
электрондық шот-фактуралардың, қолма-қол
ақшасыз төлемдердің және бизнесті
басқарудың бұлтты жүйелерінің ШОБ
қызметінің ашықтығын арттырудағы рөлін
атап өтті. Мұндай құралдар кәсіпорындарға
банктермен, инвесторлармен және іскерлік
серіктестермен өзара іс-қимыл жасауға
қажетті неғұрлым сенімді қаржылық
деректерді қалыптастыруға мүмкіндік
береді. Жасанды
интеллект
және баламалы деректер құжаттарды
өңдеуді, клиенттерді қашықтан
сәйкестендіруді, кредит қабілеттілігін
бағалауды және тәуекелдерді мониторингтеуді
жеделдете алады. Сонымен бірге мұндай
технологияларды пайдалану алгоритмдердің
ашықтығын қамтамасыз ету, кемсітушілік
сипаттағы шешімдердің алдын алу және
автоматтандырылған бағалау нәтижелеріне
шағымдану мүмкіндігін сақтау шараларын
талап ететіні атап өтілді.
Вебинар
қорытындысы бойынша ШОБ-тың қаржыландыруға
қолжетімділігін кеңейту мемлекеттік
органдардың, қаржы секторының, халықаралық
ұйымдардың, кәсіби бірлестіктердің
және іскерлік қоғамдастықтың үйлестірілген
іс-қимылын талап ететіні атап өтілді.
Негізгі бағыттар ретінде қаржылық
құралдарды әртараптандыру, қаржылық
ақпараттың сапасы мен қолжетімділігін
арттыру, тиісті кепілдіктермен цифрлық
шешімдерді енгізу, артық әкімшілік
жүктемені төмендету және кәсіпорындар
мен қаржылық қызметтерді жеткізушілер
арасындағы сенімді нығайту белгіленді.