Global Liveability Index 2026: Копенгаген көшбасшылығын сақтап қалды, Таяу Шығыс қалалары өз позицияларын жоғалтады

Зерттеу бес негізгі санатқа біріктірілген 30 сапалық және сандық көрсеткіштер бойынша әлемнің 173 қаласын бағалады: тұрақтылық, денсаулық сақтау, мәдениет, қоршаған орта, білім және инфрақұрылым. Бағалау EIU талдаушыларының сараптамалық қорытындылары, сондай-ақ Дүниежүзілік банк пен Transparency International қоса алғанда, халықаралық ұйымдар мен ашық дереккөздердің мәліметі негізінде қалыптастырылады. Көрсеткіштерді есептегеннен кейін әр санат бойынша бағалар және 100 балдық шкала бойынша қаланың қорытынды балы есептеледі, соның негізінде өмір сапасының әлемдік рейтингі қалыптасады.

1-кесте - Өмір сапасы бойынша топ-10 көшбасшы қалалар және аутсайдер қалалар

Global Liveability Index 2026 қорытындысы бойынша Копенгаген екінші жыл қатарынан 98 балл жинап, әлемдегі ең жайлы қала болып танылды. Дания астанасының көшбасшылығы өмір сапасының барлық санаттары бойынша тұрақты жоғары бағалармен қамтамасыз етілген.

Вена мен Мельбурн екінші және сәйкесінше үшінші орындарды сақтап қалды. Алғашқы ондыққа Сидней, Цюрих, Женева, Осака, Аделаида, Ванкувер және Токио кірді. Өткен жылмен салыстырғанда Сидней, Аделаида, Токио және Ванкувер өз позицияларын жақсартты, ал Цюрих пен Женева «Мәдениет және қоршаған орта» санаты бойынша бағалардың төмендеуіне байланысты бір қатарға төмендеді. Ең маңызды өзгеріс - Оклендтің алғашқы ондықтан шығып қалуы. Қала бірден бес позицияға төмендеді. Сонымен қатар, Ванкувер өмір сапасы бойынша әлемдік көшбасшылардың ондығына кірген Солтүстік Американың жалғыз қаласы.

Рейтингтің төменгі жағында, алдыңғы жылдардағыдай, қарулы қақтығыстардың, саяси тұрақсыздықтың және ұзаққа созылған әлеуметтік-экономикалық дағдарыстардың салдары бар қалалар басым. Екінші жыл қатарынан соңғы орынды Дамаск иеленіп отыр. Өмір сүру сапасы ең төмен он қаланың қатарына Триполи, Дакка, Карачи, Алжир, Лагос, Порт-Морсби, Киев, Хараре және Тегеран кірді.

Осылайша, Global liveability Index 2026 нәтижелері тұрақтылықты растайды: қоғамдық қауіпсіздіктің жоғары деңгейін, тиімді мемлекеттік басқаруды, денсаулық сақтаудың дамыған жүйесін, сапалы инфрақұрылымды және қолжетімді білім беруді біріктіретін қалалар жетекші орындарды алады. Өз кезегінде, қарулы қақтығыстар, саяси тұрақсыздық және мемлекеттік басқару институттарының сапасының төмендеуі халықтың өмір сүру жағдайларына тікелей әсер етеді, бұл қалалардың өмір сапасының әлемдік рейтингіндегі позицияларының нашарлауынан көрінеді.

Рейтинг нәтижелері қалалардың халықаралық бәсекеге қабілеттілігінің негізгі факторларының бірі ретінде қалалық орта сапасының өсіп келе жатқан маңыздылығын көрсетеді. Қазір бұл қауіпсіздік, инфрақұрылым сапасы, базалық қызметтердің қолжетімділігі және қалалық басқарудың тиімділігі халықты, инвестицияларды және білікті кадрларды тартудың шешуші факторларына айналады.