Ұлытау облысы 2022 жылғы 8 маусымда құрылды. Облыстың әкімшілік орталығы-Жезқазған қаласы.
Өңір
Қазақстанның орталық бөлігінде орналасқан
және ел аумағының шамамен 6,9%-ін алып
жатыр. Облыс аумағы - 188,9 мың шаршы км.
Өңірдің құрамына Жезқазған, Сәтбаев
және Қаражал 3 облыстық маңызы бар қала,
сондай-ақ Жаңаарқа және Ұлытау аудандары
кіреді.
Облыстың
негізгі бәсекелес артықшылықтары -
орталықта тиімді орналасуы, бай
минералдық-шикізат базасы, дамыған
металлургиялық кешен және бірегей
тарихи-мәдени мұра .
Облыстың
елдің ортасында орналасуы ел өңірлері
арасындағы көлік-логистикалық
байланыстарды дамытуда жағдай жасайды.
Көлік байланысын күшейту үшін Қарағанды
және Ұлытау облыстарының аумағы арқылы
өтетін және Транскаспий халықаралық
көлік бағдарының бөлігі болатын ұзындығы
300 км-ден асатын «Мойынты-Қызылжар»
теміржол желісінің құрылысы қосымша
мүмкіндік береді.
2026
жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша облыс
халқының саны 218,2 мың адам, оның ішінде
қалаларда 173,6 мың адам. Урбанизация
деңгейі 79,6%-ке жеткенмен демографиялық
ахуал әлі де күрделі: 2026 жылғы қаңтар -
маусымда көші-қон сальдосы теріс мәнмен
қалыптасып, негізінен ішкі көші-қон
есебінен (-1805 адам) -1,8 мың адам көрсеткішке
жетті.
2026
жылдың І тоқсанында орташа айлық атаулы
жалақы 2025 жылдың сәйкес кезеңімен
салыстырғанда 9,5%-ке өсіп, 656 мың теңгеге
жетті. Нақты жалақы индексі - 96,6%, бұл
халықтың нақты кірістеріне бағаның өсу
қысымының сақталуын көрсетеді.
Облыс
экономикасы айқын индустриялық сипатқа
ие. 2026 жылғы қаңтар - шілдеде өнеркәсіп
өндірісінің көлемі 2025 жылдың сәйкес
кезеңімен салыстырғанда 10,4%-ке ұлғайып,
1,28 трлн теңгеге жетті. Өнеркәсіптің
барлық негізгі секторларында өсім
байқалды: тау-кен өндіру өнеркәсібінде
өндіріс көлемі 12,6%-ке, өңдеу өнеркәсібінде
6,5%-ке, электрмен, газбен, бумен және
жылумен жабдықтау саласында 14,4%-ке,
сумен жабдықтауда, қалдықтарды жинау
мен өңдеуде 33,6%-ке ұлғайды.
Нақты
сектордың жоғары рөлі өңір экономикасының
құрылымынан да көрінеді. 2026 жылғы қаңтар
- наурызда ЖӨӨ көлемі 2025 жылдың сәйкес
кезеңімен салыстырғанда нақты мәнде
32,2%-ке ұлғайып, 675,9 млрд теңгеге жетті.
Бұл ретте ЖӨӨ-нің 73,1%-і тауарлар өндірісіне
және 25,1%-і қызметтер өндірісіне тиесілі
болып, облыс экономикасының
индустриялық-өндірістік бағытын
растайды.
Өңірде
тау-кен өндіру және металлургия
өнеркәсібін одан әрі дамыту үшін негіз
қалыптастыратын бай минералдық-шикізаттық
база бар. Сонымен қатар, өңдеу өндірісінің
жоғары өсу қарқыны өңдеуді біртіндеп
кеңейтуге және қосылған құны жоғары
өнімнің шығарылуын арттыру үшін жағдай
жасайды.
Инвестициялық
белсенділік - облыстың экономикалық
өсуінің негізгі факторларының бірі.
2026 жылғы қаңтар-шілдеде негізгі капиталға
инвестициялар көлемі 2025 жылдың сәйкес
кезеңімен салыстырғанда 1,9 есе ұлғайып,
223,3 млрд теңгеге жетті. Мұндай жоғары
даму серпіні өңірдің инвестициялық
тартымдылығының артқанын және жаңа
өндірістік пен инфрақұрылымдық жобаларды
іске асыру мүмкіндіктерінің кеңеюін
растайды.
Өңірді
дамытудың маңызды бағыты - құрылыс
белсенділігі. 2026 жылғы қаңтар-шілдеде
орындалған құрылыс жұмыстарының көлемі
2025 жылғы ұқсас кезеңнің көрсеткішінен
3 есе артып, 179,2 млрд теңгеге жетті. Бұл
ретте тұрғын үйді пайдалануға беру
26,1%-ке төмендеп, 40,4 мың шаршы метр мәнге
жетті, бұл тұрғын үй және ілеспе әлеуметтік
инфрақұрылымды одан әрі дамыту қажеттігін
көрсетеді.
Облыстың
экономикалық өсу перспективалары
өнеркәсіптік өндірістің кеңеюімен ғана
емес, сонымен қатар ілеспе салалардың
дамуымен де байланысты. 2026 жылғы қаңтар
- шілдеде ауыл, орман және балық шаруашылығы
өнімдерінің жалпы шығарылым көлемі
өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда
0,5%-ке ұлғайып, 32,8 млрд теңгеге жетті.
Бұл мал шаруашылығын одан әрі дамытуға,
ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуге
және агроөнеркәсіптік кешеннің өңір
экономикасын әртараптандырудағы рөлін
арттыруға мүмкіндік береді.
Экономикалық
дамуда облыстың көлік-логистикалық
әлеуеті де рөлі маңызды. 2026 жылғы
қаңтар-шілдеде жүк айналымы өткен жылдың
сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,3%-ке
ұлғайып, 7,6 млрд т-км жетті. Көлік
инфрақұрылымының дамуы және жүк
тасымалының өсуі ішкі және өңіраралық
экономикалық байланыстарды нығайтуда
қосымша жағдай жасайды.
Сонымен
қатар, кәсіпкерлік секторды одан әрі
дамыту қажет. 2026 жылғы 1 тамыздағы жағдай
бойынша облыста 2 902 заңды тұлға тіркелген,
оның 2 810-ы жұмыскерлер саны 100 адамнан
аз кәсіпорындарға жатады. Тіркелген
шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері
- 1 984 заңды тұлға. Шағын және орта бизнестің
дамуы экономиканы әртараптандыру және
өңірдің дәстүрлі мамандану салаларынан
тыс жаңа жұмыс орындарын құру құралдарының
бірі бола алады.
Облыстың
еңбек нарығы жоғары жалақысы бар
жұмыссыздықтың салыстырмалы түрде
төмен деңгейімен сипатталады. 2026 жылдың
II тоқсанында жұмыссыздар саны 3,6 мың
адамға, ал жұмыссыздық деңгейі 4,0%-ке
жетті.
Өнеркәсіптік
өндірістің жоғары өсу қарқынын, үлкен
инвестициялық ағымды және нақты сектордың
айқын рөлін ескере отырып, Ұлытау облысы
Қазақстанның негізгі индустриялық
орталықтарының бірі ретіндегі позициясын
одан әрі нығайту әлеуетіне ие.
Перспективалы бағыттар - тау-кен өндіру
және металлургия өнеркәсібін дамыту,
өңдеу өндірістерін кеңейту, инфрақұрылымды
жаңғырту, агроөнеркәсіптік кешенді
және шағын мен орта бизнесті дамыту.
Сонымен бірге қалалық ортаның сапасын
одан әрі арттыру, тұрғын үй және әлеуметтік
инфрақұрылымды дамыту және жаңа жұмыс
орындарын құру халықтың облыста
қоныстануын және өңірдің орнықты
әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз
етуде маңызды рөлге ие.
