Атырау облысы 1938 жылы 15 қаңтарда құрылды. Әкімшілік орталығы – Атырау қаласы.
Облыс
еліміздің батыс бөлігінде орналасқан
және Батыс Қазақстан облысымен
(солтүстігінде және солтүстік-шығысында),
Маңғыстау облысымен (оңтүстігінде),
Ақтөбе облысымен (шығысында) және Ресей
Федерациясының Астрахан облысымен
(батысында) шектеседі. Облыс аумағы
118,6 мың шаршы км, бұл республика аумағының
4,4%-не тең.
Өңір
құрамына 7 аудан, 1 облыстық маңызы бар
Атырау қаласы, 1 аудандық маңызы бар
Құлсары қаласы және 153 ауыл кіреді.
Өңірдің Каспий теңізіне шығу жолы бар
және ол үлкен мұнай-газ ресурстық базасы
мен өнеркәсіптік өндірістің жоғары
шоғырлануының арқасында ел экономикасында
маңызды орынға ие.
Облыстың
негізгі бәсекелес артықшылықтары –
көмірсутек шикізатының қоры, дамыған
мұнай-газ кешені, тиімді географиялық
орналасуы және қалыптасқан өндірістік
инфрақұрылым. Өңірдің жоғары әлеуеті
мұнай өңдеу және мұнай-газ химиясын,
өңдеу өндірістерін, сондай-ақ
көлік-логистикалық инфрақұрылымды одан
әрі дамытумен байланысты.
2026
жылғы 1 шілдеде Атырау облысының халық
саны 718,5 мың адамға жетті, оның ішінде
394,2 мың қала және 324,3 мың ауыл тұрғыны.
Урбанизация деңгейі – 54,9%.
Демографиялық
жағдай көші-қон ағынын сақтай отырып,
оң табиғи өсіммен сипатталады. 2026 жылғы
қаңтар-маусымда табиғи өсім 4,3 мың адамға
жетті. Осы кезеңде 6 мың адам дүниеге
келіп, 1,7 мың адам қайтыс болды. Бұл ретте
көші-қон сальдосы теріс сипатқа ие және
1,9 мың адамға жетті. Негізгі ағын ішкі
көші-қонмен байланысты.
2026
жылдың II тоқсанында жұмыссыздар саны
– 18 мың адам, жұмыссыздық деңгейі –
4,8%. 2026 жылдың І тоқсанында орташа айлық
атаулы жалақы өткен жылдың сәйкес
кезеңімен салыстырғанда 3%-ке өсіп, 653
мың теңгеге жетті. Нақты жалақы индексі
– 91,8%.
Атырау
облысы экономикасының негізгі секторы
– өнеркәсіп. 2026 жылғы қаңтар-шілдеде
өнеркәсіп өндірісінің көлемі 9 трлн
теңгеге немесе 2025 жылғы ұқсас кезеңге
қатысты 92,2%-ке жетті. Төмендеу негізінен
тау-кен өнеркәсібіндегі өндірістің
10,2%-ке қысқаруына байланысты.
2026
жылдың қаңтар-шілде айларында өңдеу
өнеркәсібі 10,5%-ке өсті. Келесі салаларда
оң серпін байқалды: электр энергиясымен,
газбен, бумен және ыстық сумен жабдықтау
саласында 8%-ке, сондай-ақ сумен жабдықтау,
қалдықтарды жинау және өңдеу саласында
10,6%-ке. Өндірістің төмендеуі аясында
өңдеу өнеркәсібінің өсуі облыс
экономикасын одан әрі әртараптандыру
үшін жағдай жасайды.
2026
жылғы қаңтар-шілдеде негізгі капиталға
инвестициялар көлемі өткен жылдың
сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,7%-ке
ұлғайып, 890,8 млрд теңгеге жетті. Өңірді
инвестициялық дамуының маңызды бағыты
– шикізатты қайта өңдеуді және қосылған
құны анағұрлым жоғары өнім шығаруды
кеңейтуге қабілетті мұнай-газ химиясы
мен өңдеу өнеркәсібіндегі ірі жобаларды
іске асыру.
Жоғары
инвестициялық белсенділік құрылыс
секторының өсуімен қатар жүреді. 2026
жылғы қаңтар-шілдеде құрылыс жұмыстарының
көлемі 27,9%-ке ұлғайып, 387,6 млрд теңгеге
жетті. Пайдалануға берілген тұрғын
үйдің жалпы ауданы өткен жылдың сәйкес
кезеңінен 2,6%-ке жоғарылап, 311 мың шаршы
метрге жетті.
Атырау
облысының жеке бәсекелес артықшылығы
– оның Каспий маңы өңіріндегі
көлік-географиялық орналасу жағдайы.
Ол көлік-логистикалық байланыстарды
одан әрі дамыту және ірі өнеркәсіптік
пен инвестициялық жобаларға қызмет
көрсету үшін мүмкіндік береді. 2026 жылғы
қаңтар-шілдеде жүк айналымы 35,5 млрд
т-км немесе өткен жылдың сәйкес кезеңімен
салыстырғанда 94%-ке жетті.
Қазақстан
Республикасының өңірлік дамуының
2025-2030 жылдарға арналған тұжырымдамасына
сәйкес Атырау облысының экономикасы
негізінен индустриялық сипатқа ие.
Перспективалы бағыттар мұнай өңдеуді
тереңдетумен, мұнай химиясын дамытумен,
құрылыс материалдарын өндірумен және
балық шаруашылығымен байланысты.
